دکتر شمس الدین امیر علایی متولد 1279 در تهران و یکی از اعضای جبهه ملی به شمار میرفت . تحصیلات ابتدایی را در مدرسه سن لویی تهران و متوسطه را در دارالفنون تهران گذراند و سپس وارد مدرسه حقوق تهران شد . در سال 1309 برای ادامه تحصیل به اروپا رفت و پس از بازگشت وارد دادگستری شد و بعد همراه با علی اکبر داور به وزارت دارایی رفت . در سال 1322 به دادستانی دیوان کیفری کارکنان دولت منصوب شد و در این سمت قاطعانه با پرونده های فساد مقامات بالا برخورد میکرد . مثلا دستور بازداشت سرلشکر ظفر الدوله مقدم استاندار اذربایجان که اتهامات زیادی در خرید خوار و بار داشت را صادر کرد و زیر بار فشار مسئولین برای پس گرفتن حکمش نرفت . در سال 1324 در کابینه قوام به کفالت وزارت کشاورزی رسید . در سال 1328 به جبهه ملی پیوست و از یاران وفادار مصدق به شمار میرفت . سال 1329 رزم ارا از وی برای عضویت از کابینه دعوت کرد که به بهانه های مختلف سرباز زد تا اینکه دکتر مصدق به او اجازه عضویت در دولت را داد و استاندار گیلان شد . در سال 1331 بین کاشانی و حامیانش در دولت با دکتر علایی اختلافاتی پیش امد و دکتر مصدق او را به وزیر مختاری ایران در بلژیک منصوب نمود اما بعد از 28 مرداد 1332 و سقوط دولت مصدق امیر علایی هم در اعتراض استعفا داد . پس از مدتی امیر علایی تصمیم به بازگشت میگیرد و در ایران فعالیت سیاسی میکند اما دولت زاهدی وی را توقیف و به زندان برازجان انداخت و سپس زندان یزد . پس از ازادی به اروپا میرود و در انجا دو نوبت از دانشگاه سوربن دکترای دانشگاهی و دولتی میگیرد . به گفته دکتر کوروش زعیم پس از انقلاب او در سخنرانی خود متعصبانه از دکتر مصدق طرفداری میکرد طی سالهای 70 تا 73 و سخنرانی های تند و اتشینی علیه حکومت میکرد . او همچنین مخالف حکم اعدام بود و صراحتا بیان میکرد . به گفته دکتر کوروش زعیم روایت غالب این است که دکتر علایی بر اثر تصادف کشته شده در حالیکه او سال 1373 در خیابان مورد حمله چماقدار رژیم قرار گرفته و به حالت اغما میرود و کوروش زعیم او را فوری از بیمارستان شریعتی تجریش به بیمارستان ایرانمهر منتقل میکند و همراه خواهر زاده دکتر علایی 24 ساعته از او مراقبت میکند چون احتمال میداده عوامل رژیم به قصد کشتنش وارد بیمارستان شوند . به مرور حال دکتر علایی بهتر میشود که ناگهان خبر فوتش اعلام میشود و در پرس و جوها معلوم شد که پرستاری ( یکی از عوامل وزارت اطلاعات در لباس پرستار ) شبانه به او امپول تزریق کرده و باعث مرگش میشود
توضیح : نکته مهم اینجاست که شخصی به شناخته شدگی دکتر امیر علایی حتی یک تاریخ فوت دقیق ندارد . تمام سایتها فقط به سال قتل او که سال 1373 باشه اشاره کردند ولی خبری از روز و ماه قتل نیست .نکته دیگر این که غالب نوشته را از مطلب دکتر زعیم استفاده کردم به این علت که زندگینامه پیش از انقلاب او را تمام منابع صرفا کپی کردن و چیز جدیدی نداره در مورد قتل او هم اکثرا اشاره به این داشتند که او قربانی قتلهای زنجیره ای بوده .
